Over Paralever en cardan

Nu de motorfiets fabrikanten meer aandacht aan de wegligging van hun producten gingen besteden ging het niet meer alleen om het vermogen. Wat bij de moderne motorfiets meer ging meetellen was comfort en stuur eigenschappen.

Motorfietsen met cardan

Motorfiets fabrikanten benaderde zaken als wegligging en stuureigenschappen nu anders dan voorheen.

Het gewicht van de motorfiets werd steeds belangrijker en de stijfheid van frame en rijwiel gedeelte gingen steeds meer een rol spelen bij het ontwerp.

Maar de vering van een motorfiets en de stijfheid van het frame is niet het enige waar het om gaat bij de verbetering van de wegligging van een motorfiets.

Zoals ik al eerder aangaf is het zaak de motorfiets zo min mogelijk van vorm te laten veranderen tijdens het rijden.

BMW

Zo zat het ATK systeem ongeveer in elkaar. De cirkel achter is het achtertandwiel en de voorste is het voortandwiel. De twee rondjes in het midden stellen het ATK systeem voor. 

Zoals de fabrikant het bedacht had.

Een motorfiets mag niet voorover hellen tijdens het remmen omdat dan de geometrie van niet meer is zoals de fabriek het had bedacht.

De vorm van een motorfiets wijzigt echter ook bij het accelereren. Door te accelereren met een motorfiets met kettingaandrijving heeft de motorfiets de nijging om in de achtervering getrokken te worden.

Bij flink gas geven kan een motor ook nog in de ketting klimmen waardoor het voorwiel licht wordt en de stuureigenschappen flink slechter worden.

In extreme gevallen kan het in de ketting klimmen tot een wheelie leiden waardoor de controle over de motorfiets nihil wordt.

Reactiekrachten bij een ketting

Het in de ketting klimmen van een motorfiets is het gevolg van een achterwiel dat het vermogen van de motor niet kwijt kan op het wegdek.

De krachten die optreden moeten ergens naartoe en de enige optie is het klimmen in de ketting.

Om de reactie krachten die optreden bij accelereren te beteugelen bedacht de Oostenrijkse ingenieur het ATK systeem.

Paralever systeem

Een voorbeeld van een paralever, foto gemaakt op de motorbeurs 2016

ATK was een oplossing

Het ATK systeem werkte met twee kettinggeleide tandwielen die aan de onder en bovenkant van de achter gemonteerd werden.

De tussen het tandwiel en de achterbrug zat een veersysteem dat ingedrukt werd zodra de ketting strak getrokken werd.

Door dit systeem werden de reactiekrachten van de ketting gedeeltelijk opgevangen door het inveren van de geleidende tandwielen.

BMW had een oplossing

Een ander voordeel van dit systeem was dat de rek op de ketting tijdens het inveren van de achterbrug verminderde waardoor er minder kettingslijtage optrad.

Bij motorfietsen met cardan waren de reactiekrachten bij accelereren en remmen ook duidelijk te merken.

Denk hierbij aan de oudere types van BMW die bij accelereren door de cardan geheel omhoog geduwd werd. Dit was bij meer motorfietsen met cardan het geval.

Bij gas geven in bochten kon deze reactie vervelende effecten hebben op het stuurgedrag van de motorfiets. Deels kwam dit door het on af geveerde gewicht maar alleen lichter BMW velgen was niet de manier om dit aan te pakken.

Het paralever systeem

BMW loste het probleem van de reactie krachten op door het zogenaamde paralever systeem te bedenken en toe te passen op zijn motorfietsen.

Bij het paralever systeem is een extra kruiskoppeling tussen in de cardanas geplaatst waardoor een deel van de reactiekrachten worden opgevangen.

Om de reactiekrachten verder te verminderen zit er een reactiestang tussen het cardanhuis en het frame.

Steeds meer Cardan motorfietsen werden uitgerust met systemen om de reactiekrachten van de cardan te verminderen en vaak met succes.

Opmerkingen

comments