3: Motorfiets dynamo doormeten en testen

De accu laadt niet bij en je weet niet waarom, dan wordt het tijd dat je het een en ander gaat doormeten en testen.  Je kan je spanningsregelaar doormeten en de dynamo nauwkeurig doormeten maar wanneer doe je nou wat en vooral hoe. In dit artikel leg ik het een en ander uit.

Deel 1: Motorfietsen en accu problemen

Accu problemen

Het zijn zo van die problemen waar je maar net in thuis moet zijn. Je motorfiets start niet omdat de accu niet voldoende spanning heeft.

Dat kan komen doordat de accu kapot is maar het kan ook zijn dat hij niet goed op spanning gebracht wordt. En als de accu niet genoeg spanning heeft kan dat aan meerdere dingen liggen.

De meeste mensen haken af als een dergelijk probleem zich aandient. En dat terwijl het de moeite waard is om er even lekker in te duiken. Want alles wat je laat doen kost nu eenmaal geld.

Zelf doen geeft ook veel voldoening. Want voor het weet lijken de ingewikkeldste problemen toch redelijk makkelijk zelf op te lossen. Bovendien leer je ook van dit soort klussen.

Een aangepaste regelaar voor een XT600e

De hoe meet je een dynamo door

Het doormeten van de dynamo doe je via de stekker die van de dynamo naar de spanningsregelaar loopt. De laadstroom van de dynamo loopt via de spanningsregelaar naar de accu.

De regelaar van deze laadspanning brengt de spanning terug van 75-80 volt naar ongeveer 14 volt. Dit is de spanning die nodig is om de accu op te laden. De accu zelf geeft ongeveer 12 volt af.

Als deze spanningsregelaar er niet tussen zou zitten zou je de accu binnen de kortste keren opblazen. Dit komt door de te hoge spanning van de dynamo.

Bij een te hoge spanning kan de accu kapot gaan en zelfs smelten. Alles wat elektrisch is kan doorbranden bij een niet goed werkende spanningsregelaar. Bij een te lage spanning laadt de accu niet op.

 

Als het niet aan de bougie ligt moet je verder zoeken

De dynamo wekt de stroom op

De accu laadt natuurlijk helemaal niet bij als de regelaar de laadspanning van de dynamo niet doorgeeft aan de accu.

In de dynamo wordt stroom opgewekt door magneten die om de spoelen van de dynamo heen draaien.

Deze magneten zijn op een vliegwiel geplaatst. Het vliegwiel zit op de krukas gemonteerd. Een motorfiets dynamo werkt dus in feite net als een fiets dynamo.

De dynamo meet je door, door de draden die van de dynamo afkomen ten opzichte van elkaar door te meten. Er komt in dit geval geen massa aan te pas.

 

vliegwiel

Het vliegwiel van een XT600 met magneten aan de binnenkant.

 Met 5000 tpm meet je je dynamo door

Je meet telkens twee draden ten opzichte van elkaar door. Door de testpennen iedere keer op twee draden te zetten.

Vervolgens laat je de motor op 5000 toeren draaien. Bij 5000 toeren/minuut moet de multimeter 75 – 80 volt aan geven.

De spanning van 75-80 volt wordt door de regelaar terug gebracht tot ongeveer 14 volt.

Wordt er een lager voltage gemeten dan heeft de dynamo te weinig opbrengst. Er zijn dan waarschijnlijk spoelen die niet goed werken. De accu laadt niet bij als de dynamo te weinig spanning levert en doordat deze te  lage spanning levert, start de motor niet.

Op deze manier kun je ook de weerstand van de dynamo meten, deze mag maximaal 0.2 – 0.6 ohm zijn. Meet je hoger waarden dan ondervind de dynamo ergens weerstand en kan er sprake zijn van sluiting.

 

Dynamo doormeten

De rode pijl geeft aan waar je de dynamo doormeten kan

De spanningsregelaar en verlichting

De sluiting kan veroorzaakt worden doordat de isolatie van de dynamo versleten is. De dynamo kan dan contact maken met het motorblok met kortsluiting als gevolg.

Er is nog een andere manier om te zien of je dynamo nog goed functioneert.Dit kan door de motorfiets met het licht aan en draaiende motor in een donkere ruimte te zetten. Als je de motorfiets meer toeren laat maken moet licht iets feller gaan branden.

De dynamo gaat bij hogere toeren meer stroom leveren. Hierdoor gaat het licht feller branden. Blijft het licht met meer toeren op dezelfde sterkte branden dan kan er iets mis zijn met de stroom opbrengst.

Ook als licht het zwakker gaat branden kan er iets met je dynamo aan de hand zijn. De dynamo goed doormeten blijft echter noodzakelijk ook na een dergelijk test.

 

Dynamo spoelen

Dynamo spoelen van een XT600

Dynamo doormeten blijft nodig.

Je kan door de proef met je licht al iets zien van de staat van je dynamo of spanningsregelaar maar verder meten is noodzakelijk.

De spanningsregelaar vlakt de stroom opbrengst wel iets af maar je kan toch wel een beetje spanningsverschil zien aan je licht.

Het is niet zo dat je je dynamo op deze manier grondig kan testen. Maar je kan er wel iets aan zien. Een regelaar kan je ook testen op deze manier maar echt grondig is het niet.

Je kan ook testen of je accu oplaad door een volle accu in de motorfiets te plaatsen en vervolgens de motorfiets een  minuut of 20 met het licht aan te laten staan. De accu is nu voor een deel zijn vermogen kwijt.

Zodra je de motorfiets start gaat de dynamo de accu opladen. Dat houdt in dat er spanning vanuit de dynamo richting de accu moet. Deze spanning loop natuurlijk via de regelaar van de laadspanning.

 

Dynamo doormeten

Dynamo testen met multimeter

Multimeter in serie schakelen

Vervolgens zorg je dat de multimeter deel uitmaakt van de stroomketen door hem in serie te schakelen.

Dit kan je het beste doen door de stekker verbinding bij de zekering los te trekken en hier de multimeter tussen te plaatsen.

Let hier bij goed op de positie van de + en de -, de stroom loopt van de dynamo naar de accu. Zorg dat je de positieve rode test pen aan de kant van de dynamo en de negatieve zwarte – pen aan de accu zijde plaatst.

De dynamo moet de accu gaan bijladen omdat hij voor de helft leeg is en dat bijladen gaat nu via de multimeter.

Sluit de multimeter pas aan als de motorfiets gestart is omdat anders de hoge startstroom ook door de multimeter gaat waardoor deze kapot kan gaan.

Een goed werkende dynamo is essentieel voor je motorfiets.

Als de Ampères positief zijn dan betekend dit dat de dynamo voldoende opbrengst heeft om de accu te laden. Zijn de Ampères negatief dan heeft de dynamo te weinig opbrengst.

Bij een te lage opbrengst van de dynamo moet de accu helpen om de motor aan de gang te houden waardoor de accu leeg getrokken wordt.

Voer deze test ook uit met de verlichting aan met ongeveer 5000 toeren per minuut. De accu problemen kunnen ontstaan door een defecte dynamo.

Door de defecte dynamo kan je binnen de kortste keren stil komt te staan met je motorfiets.

Een goed werkende dynamo is essentieel voor het functioneren van de motor. En meet je je dynamo door op bovenstaande wijze. Dan kan je dit  makkelijk zelf doen en dus kan je jezelf een hoop kosten besparen.

 

Opmerkingen

comments